De architect

Eduard van Steenbergen wordt geboren op 1 augustus 1889.
Ondanks het feit dat hij beeldhouwlessen volgt, schildert en
tekent, treedt hij in de voetsporen van zijn vader en wordt architect.
Hij geniet zijn opleiding niet enkel in de Koninklijke Academie voor
Schone kunsten te Antwerpen maar ook thuis bij zijn vader. Door het
voortijdig overlijden van zijn vader Martinus (1913) en de mobilisatie
in 1914 van zijn oudere broer, krijgt Eduard de verantwoordelijkheid
over een groot gezin. Hierdoor begint zijn loopbaan als zelfstandig
architect laat. Zijn eerste werk straalt een romantisch karakter uit en
verraadt de invloed van de Arts- and Craftsbeweging. Zijn hele loopbaan
lang zal hij het ambachtelijke vakmanschap en het individueel
gecreëerde “Gesamtkunstwerk” verdedigen.

In die interdisciplinaire benadering van de architectuur leunt hij zeer sterk aan bij het werk van Henry Van de Velde. Hij ontwerpt veelvuldig meubilering en decoratie, glas-in-loodramen, lambriseringen, tapijten, vloerpatronen, inbouwkasten en ander meubilair, veelal in Art Déco-stijl.

Zijn eerste grote bouwopdrachten zijn de Unitas tuinwijk en het sanatorium “De Mick” in Brasschaat. De invloed van de Hollandse sierklampsteen-architectuur valt onmiddellijk op. We zien ook dat modernistische sleutelbegrippen zoals licht, lucht en ruimte hier een belangrijke plaats krijgen. Eind twintiger jaren neemt de invloed toe van de nieuwe ideeën uit Duitsland (Bauhaus) en Frankrijk (Le Corbusier): de architectuur versobert; de Nieuwe Zakelijkheid. We merken dit ook aan het werk van Van Steenbergen: de sier-klampsteen met speelse motieven worden vervangen door strakke rechte lijnen, soms wit bepleisterd. De ordening wordt uiterst functioneel. Eén van zijn meest bekende projecten is een complex van zes eensgezinswoningen in de Volhardingsstraat, die zijn opgevat als één geheel. Hij verzacht de strakke rechte lijn door middel van ronde ramen en zachte rondingen. Scheiding van functies wordt onderstreept door kleurverschillen in baksteen.

Kenmerkend voor hem is ook de evenwichtige compositie waarbij de verschillende onderdelen van zijn architectuur in de juiste verhoudingen tot elkaar staan. Eén van zijn andere grote werken is het Koninklijk Atheneum van Deurne. Het is een mooi voorbeeld van hoe Van Steenbergen werkt met volumes en kleuren. De behandeling van de bouwstenen en zijn toren doen denken aan Hollandse gebouwen. Een uiterste aandacht en zorg voor detail springt in het oog. Ondanks de Art Déco-invloeden die we op sommige plaatsen bespeuren, maakt het gebouw en zijn interieur tot op vandaag nog steeds een moderne indruk. Zijn laatste grote opdracht is het voormalige gemeentehuis van Deurne (nu districtshuis), dat zeer vakkundig werd uitgewerkt: hij zal de voltooiing ervan niet meer meemaken. Eduard Van Steenbergen overlijdt op 4 juni 1952.

Design with Sycro Solutions: Luc Vandeput - www.lucvandeput.be

Comments